Onze hoogleraren
Frank Verhaegen, Medische fysica
“Alles begint met de vraag: kan dit niet anders?”
Voor Frank Verhaegen was een van dé hoogtepunten van 2025 de eerste klinische trial met de MAASTRO ‘rectal applicator’. Dat was namelijk de kroon op een jarenlang ontwikkeltraject, dat in veel opzichten karakteristiek is voor de manier van werken en de unieke expertise van de onderzoekgroep Physics Research.
“Het is een idee dat we hier bij Maastro van de grond af ontwikkeld hebben”, blikt hij terug. “Vanuit een concrete vraag van een arts, over de behandeling van patiënten met endeldarmkanker. In die tijd kon dat alleen met externe bestraling van alle kanten, gevolgd door chirurgie. Dat betekende veel darmschade, en vaak hadden patiënten de rest van hun leven een stoma nodig. ‘Kan dat niet anders?’, vroeg hij. ‘Kunnen we niet lokaal bestralen?’”
Ja, dat bleek te kunnen, zij het dat daar veel ontwikkeling voor nodig was. Franks groep was nauw betrokken bij het ontwerp van een applicator die het mogelijk maakt een lokale stralingsbron ook in de anatomisch lastige endeldarm precies op de juiste plek te krijgen, pal naast de tumor. Hun werk omvatte ook alle benodigde simulaties en het steeds verder verfijnen van dit hulpmiddel. Het patent berust inmiddels bij een fabrikant die het met Maastro verder ontwikkelde en op de markt heeft gebracht.
“Op basis van de eerste trial hebben we het ontwerp nog wat kunnen verfijnen”, aldus Frank. “Er komen nog uitgebreidere trialstudies aan, maar nu al kunnen we patiënten een behandeling met lokale bestraling aanbieden, waarbij misschien helemaal geen chirurgie meer nodig is. De applicator wordt al in verschillende centra gebruikt, van Canada tot Thailand. We wachten nog op goedkeuring van de FDA en dan kan het wereldwijd worden gebruikt.”
Veiligheidscontrole bij brachytherapie
Een succesverhaal, dat in veel opzichten typerend is voor het werk van de onderzoeksdivisie Physics Research. “We identificeren een probleem, bedenken een unieke oplossing die we vervolgens zelf ontwikkelen, bouwen en testen”, zegt Frank. “Een ander voorbeeld is een veiligheidssysteem voor brachytherapiepatiënten, dat we ook vanaf nul hebben ontwikkeld. Dat systeem kan verifiëren of de katheter met de stralingsbron op exact de juiste plek zit – en blijft zitten. Op het moment dat we gaan bestralen, zijn er namelijk geen laboranten bij de patiënt, maar als die even beweegt kan de bron wel net verschuiven. Ons systeem herkent dat, tot op de millimeter nauwkeurig.”
En elke verbetering op het gebied van nauwkeurigheid telt. “De heilige graal voor ons als fysici is dat de dosis exact bij de tumor komt en niet of nauwelijks op gezonde weefsels eromheen. En dat we dat tijdens de behandeling kunnen verifiëren.”
Groeiende verzameling fantomen
Die permanente zoektocht focust zich ook nadrukkelijk op beeldvormende systemen. In het ‘REALIZE-lab’, printen onderzoekers een steeds grotere verscheidenheid aan ‘fantomen’: objecten die qua vorm en zelfs qua weefselstructuur op delen van het menselijk lichaam lijken.
Frank: “Daarmee kunnen we via simulaties van klinische beeldvorming en behandelingen achterhalen wat de ‘foutmarge’ is in de CT-beelden op basis waarvan we bestralen. We hadden al een fantoom van de longen, dat beweegt op een realistisch ademhalingsritme, en van de baarmoeder mét foetus, in verschillende ontwikkelingsstadia. We zijn vorig jaar begonnen met het maken van een bekkenfantoom met een opvulbare blaas. De inhoud van de blaas kan namelijk organen wegdrukken, waardoor bijvoorbeeld de prostaat van positie kan veranderen.”
Leren navigeren door de longen
Oftewel: 2025 was een jaar met veel nieuwe wapenfeiten. En met nieuwe ideeën en initiatieven. “We hebben de eerste stappen gezet in een spannend nieuw project, rondom brachytherapie voor patiënten met longkanker die niet meer op de normale manier bestraald kunnen worden.” Wil je die lokaal bestralen, dan moet de stralingsbron door een enorm complex netwerk aan steeds nauwere vertakkingen geleid kunnen worden. “We onderzoeken nu samen met longartsen of we daarvoor moderne bronchoscopen kunnen gebruiken. Ook maken we ‘accessibility maps’: visualisaties van de boomstructuur in de longen die laten zien tot waar je kunt komen, en kunnen artsen met een door ons geprint fantoom oefenen met het navigeren.”
“De heilige graal is dat de stralingsdosis exact bij de tumor komt – en dat we dat tijdens de behandeling kunnen verifiëren.”
Frank Verhaegen, hoogleraar Medische fysica
Maastro als pionier en proeftuin
De onderzoeksgroep Physics Research staat internationaal te boek als een pionier. “Fabrikanten gebruiken ons graag als testcentrum, zowel voor nieuwe beeldvormende systemen als voor nieuwe versnellers. Onze PhD-studenten hebben vaak als eerste toegang tot zulke systemen, zodat iemand als Didier Lustermans nu al een hele reeks wetenschappelijke publicaties op zijn naam heeft die ook al tientallen keren geciteerd zijn.”
“Hij heeft vorig jaar onder meer een heel nieuwe CT-techniek (photon-counting CT) onderzocht, en als een van de eersten laten zien dat dit echt een sprong voorwaarts zou zijn voor de radiotherapie, doordat je de stralingsdosis kunt verlagen zonder dat dit ten koste gaat van de informatie voor het behandelplan. Het is nagenoeg zeker dat deze nieuwe techniek over een paar jaar in radiotherapieklinieken gebruikt gaat worden.”
Jaarverslag Maastro
Dit was 2025
De beste kankerbehandeling. Met zo min mogelijk bijwerkingen, zodat patiënten een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven behouden. Daar maken we ons bij Maastro elke dag sterk voor. Zowel in de dagelijkse praktijk van onze bestralingskliniek, als op onderzoeks- en ontwikkelafdelingen.
In dit jaarverslag nemen we je mee in de vragen, keuzes en uitdagingen die we daarbij tegenkwamen in 2025. Wat hebben we vorig jaar bereikt, voor de patiënt van vandaag én morgen?
Dit betekent het voor een patiënt
In 2025 behandelden we 4.784 patiënten. En achter elke behandeling schuilt een uniek persoon, met een eigen verhaal. Met eigen vragen, onzekerheden, wensen en behoeften. Hoe ervaren zij de zorg die ze bij Maastro hebben ontvangen?
Bekijk deze video voor het verhaal van Jan-Tjitte Meindersma, die door darmkanker getroffen werd.
Dit is onze impact
Met ons werk hebben we impact. Op de kwaliteit van leven van onze eigen patiënten. En, via wetenschappelijk onderzoek en innovaties, op de kwaliteit en effectiviteit van radiotherapie in het algemeen. Hoe groot die impact is? Een greep uit enkele veelzeggende cijfers...
- Aantal behandelingen0
- Waarvan Protonentherapie0
- Aantal wetenschappelijke publicaties0
- Aantal lopende klinische studies per jaar0
- Patiënttevredenheid0+
- Aantal medewerkers in dienst0
Zo ziet zorg eruit
Hoe kunnen we iemand met maximaal effect en zo min mogelijk bijwerkingen behandelen? Die vraag staat centraal bij elk behandelplan dat we maken – maar leidt óók tot innovaties die de zorg fundamenteel verbeteren. En niet alleen bij Maastro zelf.
Ontdek het verhaal achter een unieke applicator, waarmee we brachytherapie mogelijk maken voor patiënten met endeldarmkanker – en niet alleen in Nederland (video).
Onze impact met protonentherapie
Protonentherapie is een unieke, orgaansparende vorm van bestraling. Maastro is een van de drie klinieken in Nederland die deze therapie aanbiedt. Wat hebben we in 2025 gedaan om deze behandeling verder te verfijnen, en toegankelijker te maken voor meer patiënten?
Lees het interview met Judith van Loon.
Zo ontwikkelen we
Maastro staat met één been in de dagelijkse zorgpraktijk, en met het andere in de wereld van wetenschappelijk en toegepast onderzoek. Ook in 2025 waren onze hoogleraren, samen met tientallen onderzoekers en promovendi, weer volop bezig de zorg voor kankerpatiënten te verbeteren - binnen Maastro én (ver) daarbuiten.
We vroegen hen: wat onderzoek je, waarom en wat heeft het vorig jaar opgeleverd?
Maastro Awards
Zorg verbeteren, dat doen we met elkaar. Honderden collega’s zetten zich elke dag in, voor baanbrekend onderzoek, effectievere behandeling, een betere patiëntervaring en nog veel meer. Werk dat niet altijd even zichtbaar is, maar een enorme impact heeft.
Met de Maastro Awards zetten we elk jaar drie van hen in de schijnwerpers. Wie gingen in 2025 met het felbegeerde beeldje naar huis?
Zo duiden wij het jaar
Wat hebben al onze inspanningen op het gebied van zorg, onderzoek en innovatie in 2025 opgeleverd? Bracht het wat we ervan verwachtten, en wat zijn de volgende stappen die we met Maastro willen zetten – onder meer bij het inzetten van AI en in het verder verbeteren van de samenwerking met netwerkpartners?
In deze video maken onze bestuurders Roel Goffin en Regina Beets-Tan de balans op, en blikken ze vooruit naar de kansen en keuzes voor de komende jaren.