Maastro Awards

Didier Lustermans won de Maastro Award Onderzoek 2025

“Hoe realistischer onze fantomen, hoe beter we kunnen onderzoeken wat een innovatie de patiënt oplevert”

In de radiotherapie worden aan de lopende band technologische innovaties doorgevoerd. Maar doen die ook wat ze beloven? Hoe accuraat zijn ze? En bieden ze voldoende meerwaarde voor kliniek én patiënt? In die vragen heeft Didier Lustermans zich de afgelopen vier jaar als PhD-student vastgebeten.

Om dit soort vragen te beantwoorden, zijn bij elke innovatie in beeldvormende of bestralingstechnologie weer uitgebreide studies nodig, vóórdat deze in de kliniek mag worden toegepast. Om allerlei (ethische en juridische) redenen kan dat niet met patiënten, dus worden 'fantomen' gebruikt: fysieke, kunstmatige dubbelgangers van bepaalde lichaamsdelen, zoals een hoofd of torso, meestal gemaakt met 3D-printers.

“Fantomen zijn niet alleen qua vorm realistisch, maar dankzij gebruik van speciale materialen ook in eigenschappen zoals weefseldichtheid”, zegt Didier. En testen met een fantoom is in sommige opzichten zelfs nauwkeuriger. “Bij ons fantoom kun je de exacte positie van de - gesimuleerde - tumor bepalen, terwijl je bij een echte patiënt nooit 100% zeker weet waar de tumor zich bevindt. Zo kunnen we de nauwkeurigheid van beelden of bestraling objectief beoordelen.”

Bewegende longen

Veel van Didiers onderzoek was erop gericht fantomen nóg realistischer te maken. Hij ontwikkelde bijvoorbeeld een model van de thorax, met bewegende longen en tumoren op verschillende locaties. Daarvoor gebruikte hij ademhalingscurves van echte patiënten. Daarnaast moest een apart type kunststof ontwikkeld worden. “Longen bewegen namelijk niet alleen, ze persen zich ook samen en zetten uit. Bovendien hebben we dat realistisch weten te simuleren.”

Bij zijn onderzoek bracht Didier veel tijd door bij 3D-printers in het REALIZE-lab van Maastro, dat internationaal vooroploopt in het maken van realistische fantomen. Hoe indrukwekkend die op zichzelf al zijn, de echte meerwaarde ervan zit in de onderzoeken die ermee worden gedaan.

Hierin stak Didier veel tijd en energie, met focus op innovaties in CT-systemen en -software. “Die innovaties mogen pas klinisch gebruikt worden als is aangetoond dat de beelden en de data die je er voor stralingsdosisberekeningen en behandelplannen uithaalt, betrouwbaar zijn.”

Minder straling met nieuwe CT-techniek

Dat onderzoek voerde hem ook buiten Maastro. Bijvoorbeeld naar het naastgelegen MUMC+, waar een ‘photon-counting CT’ staat. “Dat is een heel nieuwe technologie die veel scherpere beelden oplevert. Voor radiologen is dat cruciaal bij het opsporen van een eventuele tumor. Maar voor het maken van behandelplannen in de radiotherapie is het ook belangrijk om kwantitatieve data eruit te halen, bijvoorbeeld weefseldichtheid.”

Omdat er aan deze techniek een stevig prijskaartje hangt, is de vraag: wat is de meerwaarde ervan voor de radiotherapie? Didier: “We hebben bijvoorbeeld getest of we de stralingsdosis bij scans kunnen verlagen zonder dat dit ten koste gaat van de informatie voor het behandelplan. De eerste resultaten zijn veelbelovend."

Didier moet zijn proefschrift nog verdedigen, maar is al in een nieuwe rol bij Maastro aan de slag. “We willen bijvoorbeeld het thoraxfantoom doorontwikkelen, zodat de hele borstkas meebeweegt. Ten slotte willen we de biologische variatie in menselijk weefsel in tests opnemen. Iemand met longfibrose heeft bijvoorbeeld veel ‘stugger’ weefsel. Genoeg te doen!”

En dit zeggen collega’s over Didier:

“Betere beeldvorming raakt zo’n beetje alles wat we doen. Didier heeft als beginnend onderzoeker hierin al veel betekend. Met hoogwaardig onderzoek, waarvoor hij de nodige nieuwe dingen moest ontwikkelen. Met wetenschappelijke studies die Maastro internationaal nog sterker neerzetten als een koploper in beeldvormende technologie rondom radiotherapie. En hij weet ook nog eens heel goed de verbinding te leggen tussen onderzoek en klinische praktijk.”

Jaarverslag Maastro

Dit was 2025

De beste kankerbehandeling. Met zo min mogelijk bijwerkingen, zodat patiënten een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven behouden. Daar maken we ons bij Maastro elke dag sterk voor. Zowel in de dagelijkse praktijk van onze bestralingskliniek, als op onderzoeks- en ontwikkelafdelingen.

In dit jaarverslag nemen we je mee in de vragen, keuzes en uitdagingen die we daarbij tegenkwamen in 2025. Wat hebben we vorig jaar bereikt, voor de patiënt van vandaag én morgen?

Dit betekent het voor een patiënt

In 2025 behandelden we 4.784 patiënten. En achter elke behandeling schuilt een uniek persoon, met een eigen verhaal. Met eigen vragen, onzekerheden, wensen en behoeften. Hoe ervaren zij de zorg die ze bij Maastro hebben ontvangen?

Bekijk deze video voor het verhaal van Jan-Tjitte Meindersma, die door darmkanker getroffen werd.

Dit is onze impact

Met ons werk hebben we impact. Op de kwaliteit van leven van onze eigen patiënten. En, via wetenschappelijk onderzoek en innovaties, op de kwaliteit en effectiviteit van radiotherapie in het algemeen. Hoe groot die impact is? Een greep uit enkele veelzeggende cijfers...

  • Aantal behandelingen
    0
  • Waarvan Protonentherapie
    0
  • Aantal wetenschappelijke publicaties
    0
  • Aantal lopende klinische studies per jaar
    0
  • Patiënttevredenheid
    0+
  • Aantal medewerkers in dienst
    0

Zo ziet zorg eruit

Hoe kunnen we iemand met maximaal effect en zo min mogelijk bijwerkingen behandelen? Die vraag staat centraal bij elk behandelplan dat we maken – maar leidt óók tot innovaties die de zorg fundamenteel verbeteren. En niet alleen bij Maastro zelf.

Ontdek het verhaal achter een unieke applicator, waarmee we brachytherapie mogelijk maken voor patiënten met endeldarmkanker – en niet alleen in Nederland (video).

Onze impact met protonentherapie

Protonentherapie is een unieke, orgaansparende vorm van bestraling. Maastro is een van de drie klinieken in Nederland die deze therapie aanbiedt. Wat hebben we in 2025 gedaan om deze behandeling verder te verfijnen, en toegankelijker te maken voor meer patiënten?

Lees het interview met Judith van Loon.

Lees meer

Maastro Awards

Zorg verbeteren, dat doen we met elkaar. Honderden collega’s zetten zich elke dag in, voor baanbrekend onderzoek, effectievere behandeling, een betere patiëntervaring en nog veel meer. Werk dat niet altijd even zichtbaar is, maar een enorme impact heeft.

Met de Maastro Awards zetten we elk jaar drie van hen in de schijnwerpers. Wie gingen in 2025 met het felbegeerde beeldje naar huis? 

Zo duiden wij het jaar

Wat hebben al onze inspanningen op het gebied van zorg, onderzoek en innovatie in 2025 opgeleverd? Bracht het wat we ervan verwachtten, en wat zijn de volgende stappen die we met Maastro willen zetten – onder meer bij het inzetten van AI en in het verder verbeteren van de samenwerking met netwerkpartners?

In deze video maken onze bestuurders Roel Goffin en Regina Beets-Tan de balans op, en blikken ze vooruit naar de kansen en keuzes voor de komende jaren.